فؤاد افرام البستانى ( مترجم : مهيار )

مقدمه 6

فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى )

بسمه تعالى مقدمه چاپ دوم اينك كه به يارى پروردگار متعال نسخه هاى چاپ اول لغتنامهء فرهنگ ابجدى در مدت كوتاهى به پايان رسيده و توفيق چاپ مجدد آن حاصل شده است ضمن سپاس و تقدير از حسن استقبال علاقمندان به زبان و ادبيات فارسى و عربى توضيحات زير را بيان مىنمايد : 1 - واژهء ( ابجد ) مفهوم نظام الفبائى و ترتيب ( 28 ) حرف زبان عربى را مىرساند كه آن را حروف هجاء يا ( حروف التّهجى ) نامند كه به معناى ( حروف الفبايى ) است و از نظر تسلسل ، اين حروف ميان حروف الف و ياء قرار گرفته است . از اينرو براى تطبيق ترجمهء ( المنجد الأبجدى ) با اصل كتاب نام فرهنگ ابجدى را برگزيده و به آن اختصاص داديم . 2 - اين لغتنامه داراى بيش اؤ هشتاد هزار ( 80000 ) واژه و اصطلاح و تعبير و ضرب المثل عربى است كه به زبان فارسى امروزى ترجمه شده است . 3 - در اين فرهنگنامه اسمها اغلب با حرف ( ال ) يا الف و لام آمده است زيرا حروف مذكور از نشانه هاى اسم در زبان عربى مى باشد بجز جر معدودى از اسمها مانند اسم : علم ، مبنى ، مضاف ، غير منصرف ، ممنوع از صرف و اسم فعل كه بدون ( ال ) خواهد بود . 4 - در فرهنگ ابجدى علاوه بر اصطلاحات جديد عربى روز ، برخى او مصادر غير ثلاثى ، معناى جديدى غير از مفهوم فعلى خود را مىرساند مانند ( الإستفتاء ) كه مصدر فعل ( استفتى ) است به معناى فتوى خواستن ولى در زبان عربى روز به معناى مراجعه به آراء و افكار عمومى يا ( رفراندوم ) است . همچنين واژهء ( الإصطلاح ) كه مصدر فعل ( اصطلح ) است به معناى صلح و آشتى ، اما بعنوان يك واژهء مستقل ، مفهوم ويژه اى در موضوعات علمى و ادبى و اجتماعى دارد . و نيز واژهء ( الاستيداع ) كه مصدر فعل ( استودع ) به معناى وديعه دادن و امانت سپردن است ولى بطور جداگانه مفهوم تازه اى به خود مىگيرد كه به معناى وضع ادارى كاركنان دولت است كه بطور موقت از كار باز نشسته شده ولى از حقوق و مزايا استفاده مىكنند . 5 - در فرهنگ ابجدى برخى اسمها عربى با دو گونه جمع يا بيشتر آمده كه در هر مورد معناى مفرد آن تغيير مىكند مانند واژهء ( تدبير ) كه دو جمع دارد يكى ( تدبيرات ) و ديگرى ( تدابير ) كه اولى به معناى اداره كردن امور و تنظيم در كار است و دومى به معناى چاره جوئى و اتخاذ تصميم در رفع مشكلات و پيشامدهاست . همچنين واژهء ( يد ) كه دو جمع دارد يكى ( ايدى ) و ديگرى ( ايادى ) كه اولى به معناى دست و دومى به معناى نيكوكارى و احسان است و نيز واژهء ( اخ ) كه در جمع با ( اخوان ) به معناى دوست و رفيق يا برادر دينى و مذهبى است ولى در جمع با ( اخوه ) به معناى برادر تنى و نسبى مىباشد . در پايان اميد است اين اثر علمى و ادبى مورد قبول بزرگان ادب و دانش و ارباب فضل و بينش قرار گيرد . والسلام على من اتبع الهدى رضا مهيار تهران - بتاريخ اول بهمن ماه 1375 ه ش برابر با دهم ماه مبارك رمضان 1417 ه ق